🀄 LERNULUDE · ĉina kurso · leciono 17 ‹ Leciono 16 Leciono 18 › 🔊 aŭdio normale aŭ 🐢 lante
Dek-sesa leciono · praktika — la sentimentoj, aŭ la veterprognozo de la animo

Kiel Vi Sentas Vin?

La dek-kvina leciono plantis 心情爱喜怒哭怕 — hodiaŭ la koro ekparolas. Kaj la unua mirinda malkovro atentas jam ĉe la pordo: la ĉinaj emocioj estas meteologiaj开心 “ĝoja” laŭvorte estas “malfermi la koron” (la pordon kiu malfermiĝas!), 高兴 estas “alta spirito”, 生气 “kolera” estas “naski spiron” (la ŝtormo de la dek-kvara leciono, nun en la brusto), 难过 “malĝoja” estas “malfacile pasi”. Vi lernos demandi 你怎么了? “kio okazis al vi?”, konsoli per 别难过! “ne malĝoju!”, kaj aŭskulti la korpon — 我饿了!我渴了!我困了! — ĉiuj per la novaĵo- de la vetero. Kaj la dialogo finas per la plej bela frazo de la kurso: 你笑了! “vi ekridis!”.

🈶 12 esprimoj de la sento 😊 开心 · 生气 · 难过 · 我饿了! 🔊 sonponto: ie kaj üe 💬 1 dialogo: 你笑了! 🎤 parol-ekzerco · 🧩 2 kvizoj

🗺️ La mapo — kvar veteroj de la animo

Kvar kartoj resumas la tutan sistemon. Unue la ĝojo (du vortoj, du bildoj — malfermita koro kaj alta spirito), poste la malĝojo kaj la fajro, poste la korpo kiu parolas per — kaj fine la demandilo kiu malfermas ĉiujn pordojn.

La ĝojo
开心 kāixīn — ĝoja
(“malfermi la koron”!)
高兴 gāoxìng — ĝoja
(“alta spirito”!)
La mallumo
难过 nánguò — malĝoja
(“malfacile pasi”)
伤心 shāngxīn — korvunda
La fajro
生气 shēngqì — kolera
(“naski spiron”! 气!)
别生气! — ne koleregu!
La korpo
lèi — laca · 饿 è — malsata
kě — soifa · kùn — dormema
我饿了! — mi ekmalsatas!
Koloroj de la tonoj: 1 ā 2 á 3 ǎ 4 à ◦ neŭtrala
LA GRANDA MALKOVRO DE LA LECIONO — LA ANIMO PAROLAS PER LA VETERO KAJ LA SPACO: rigardu la vortojn per la okuloj de viaj dek kvin pasintaj lecionoj: 开心 kāixīn = “malfermi” (la pordo de L10!) + “koro” — ĝoji estas malfermi la koron; 高兴 gāoxìng = “alta” + “spirito leviĝanta” — ĝoji estas leviĝi; 难过 nánguò = “malfacila” (L16!) + “pasi” (L11! 过 guò = trairi) — malĝoji estas ne povi trairi; 生气 shēngqì = “naski” (相思: 红豆生南国!) + “spiro” (天气! L15!) — koleri estas naski piroteknikaĵon. Esperanto diras “li eksplodis” — la ĉina diras “li naskis spiron”. Kaj laŭ la sama logiko: 冷静 lěngjìng “trankvila” = “malvarma-kvieta” (la de L15 + la de 静夜思!), 热情 rèqíng “entuziasma” = “varma-sento”. La temperaturoj de L15 fine ricevis sian veran laboron: vi havas la tutan meteorologion de la animo.
🔑 LA ŜLOSILO DE LA LECIONO — 别, LA IMPERATIVO KIU KARESAS: por diri “ne ploru!”, “ne koleregu!”, “ne malĝoju!”, la ĉina havas la etikedon bié别难过! bié nánguò!, 别生气! bié shēngqì!, 别哭! bié kū!. Ĝi estas la mal-klarigo de la konsolo: kiam iu estas en la ŝtormo, vi ne rakontas pri la tempo — vi simple tenas la manon kaj diras “ne…”. Ĝi vivas en 别客气 bié kèqi “ne ceremoniu!” (la respondo al 谢谢 xièxie, L2 — nun vi scias ke povas ankaŭ karesi). Kaj por la mezuro de la sento: 太……了 tài…le “tro…” (L13: 太早了 tài zǎo le “tro frue!” — nun 太好了! tài hǎo le! “tro bone!” = bonege!) kaj 有点 yǒudiǎn “iom” — sed atentu: “iom” estas ĉiam por la malagrabla! Oni diras 我有点累 wǒ yǒudiǎn lèi “mi estas iom laca”, sed oni ne diras *我有点开心 (wǒ yǒudiǎn kāixīn) — por la ĝojo oni uzas “vere” (L16!): 真开心! zhēn kāixīn! “vere ĝoja!”. La ĉina mezuras la ombron kaj la lumon per malsamaj mezuriloj.

🔊 Sonponto 15: -ie kaj -üe — la gefratoj de la e-familio

La lasta granda paro da ditongoj: ambaŭ komenciĝas per la malklara e (kiel en “ej” de hejto) kaj finas per la flugilo -e — sed la dua, -üe, eliras per la rondigitaj lipoj de la ü de la kvara leciono. La diferenco estas nur la buŝo: xiě “skribi” kaj xuě “neĝo” (L14!) komenciĝas per la sama ŝ — ĉu viaj lipoj estas plataj aŭ rondaj decidas ĉu vi skribas aŭ neĝas. Kaj la familio alvenas kun sia plej ŝatata ensemblo: 音乐 yīnyuè “muziko” = la -in de L15 + la -üe de hodiaŭ — sono kaj luno, la tuta kurso en unu vorto.

-ie — la e-flugilo kun plataj lipoj (e → j-e; via “je” de “jes” pli mallarĝa)
-ie“danki” — la unua silabo de 谢谢, la vorto kiun vi posedas ekde L2 xiè “danki” (谢谢, L2!)
-ie“ne…!” — la imperativo kiu karesas, la ŝlosilo de hodiaŭ bié “ne…!” (别难过!)
-ie“skribi” — la kunulo de la legado (L9: 读书写字) xiě “skribi” (L9!)
-ie“io, iomete” kaj “ion” — la etuloj de la mezuro xiē “iom” (一些 “kelkaj”)
-iekaj “pluki” — la lasta ago de la ruĝaj faboj (L16!) xié “pluki” (采撷!)
-üe — la sama flugilo kun rondaj lipoj (ü + e; la buŝo de ü, la kanto de e)
-üe“lerni” — la radiko de la tuta entrepreno (L10!) xué “lerni” (L10!)
-üe“senti-opinii” — 觉得 juéde, la verbo kiu redonas la senton (“mi sentas ke…”) jué “senti” (觉得!)
-üe“luno” kaj “neĝo” — la ĉielo de L14, nun kiel familianoj: ambaŭ estas -üe! yuè / xuě (L14!)
-üe“manki” kaj “tamen” — de 圆缺 (L14) kaj de la poemo de L16 quē / què (L14! / L16!)
MINIMUMA PARO — la lipoj decidas inter la plumo kaj la neĝo (🔊), poste per 🐢:
  • xiě “skribi” — lipoj plataj xuě “neĝo” — lipoj rondaj (sama ŝ, sama tono!)
  • xiè “danki” xué “lerni” — la ronda buŝo transformas la dankon en lernadon
La truko: diru “iiie” etendante la buŝon larĝan (kiel rideto) — jen -ie; nun, sen ŝanĝi la langon, rondigu la lipojn kiel por kisi — jen -üe. La lingvo restas, nur la pordo de la buŝo ŝanĝiĝas. Tial la paro 写/雪 estas la plej pura ekzameno de via ü ekde la kvara leciono — kaj la paro 谢/学 kaŝas la tutan filozofion de la kurso: danki kaj lerni havas la saman ekan sonon, ili diferencas nur per la formo de la buŝo — kiu dankas sincere, tiu lernas.
🎵 BONUSO — LA VORTO KIU KUNIGAS LA KURSON: 音乐 yīnyuè “muziko” = “sono” (-in, la sonponto de L15 — kaj perfekta homofono de “nubkovrita”!) + “ĝojo/muziko” (la kameleono de L10: “ĝojo” / yuè “muziko” — ĉi tie ĝi kantas kiel yuè, -üe!). Unu vorto, du sonpontoj, unu kameleono: la sono kiu naskiĝas nubkovrita kaj finas kiel luno. Kaj ĝi atendas en la dialogo: kiam la malĝojo venas, la amiko de la dek-sesa leciono proponas 听音乐 — aŭskulti muzikon, trinki teon, kaj atendi ke la okuloj mem ekridu.

😊 La esprimoj de la sento — la koro en kvar kartoj

Kiel en ĉiuj praktikaj lecionoj: la signojn, la pinjinon laŭtonigitan, la laŭvortan kaj liberan tradukon, la vortodisigon — kaj la butonojn 🔊 Parolu / 🐢 Lante. Aŭskultu, ripetu laŭte, kaj sentu kiel la metaforoj fariĝas parolo.

Esprimo 1 el 4 · la demando kaj la ĝojo
你怎么了?——我很开心!
zěnme le? —— hěn kāixīn!
SencoKio okazis al vi? — Mi tre ĝojas! (La demando de la tuta leciono: 怎么了 = 怎么样 de L15 + la novaĵo-!)
Vortoj unuope 怎么 zěnme — kiel? kial? (怎么样, L15!) 开心 kāixīn — ĝoja (“malfermi la koron” — 开 L10!) 高兴 gāoxìng — ĝoja (“alta spirito”) 快乐 kuài — feliĉa (“rapida ĝojo” — 乐 lè!) 太好了! tài hǎo le! — bonege! (“tro bone!” — la kadro de L13)
🌟 Tri vojoj al la sama ĝojo: 开心 malfermas la koron (la spaco!), 高兴 levas la spiriton (la alto!), 快乐 kuras (la rapido!) — kaj la tria estas la plej filozofia: por la ĉinoj la feliĉo estas rapida ĝojo, momento kiu kuras — tial oni ĝin kaptas per “rapide!” (la sama 快 de 快跑!, L15 — la vorto kuris de la pluvo al la ĝojo). Por respondi ĝojon al ĝojo: 我也很开心! wǒ yě hěn kāixīn! “mi ankaŭ ĝojas!” (也 yě de L15!).
↻ la demando kiu malfermas pordojn
Esprimo 2 el 4 · la konsolo
别难过!别生气!
bié nánguò! bié shēng!
SencoNe malĝoju! Ne koleregu! — la du manoj etenditaj al la falanta amiko.
Laŭvorte“Ne malfacile-pasu! Ne nasku piron!”
Vortoj unuope bié — ne…! (la karesa imperativo, -ie!) 难过 nánguò — malĝoja (难 L16 + 过 L11!) 生气 shēng — kolera (生 + 气 L15!) 伤心 shāngxīn — korvunda (“vundi la koron”) 没关系 méi guānxi — ne gravas (la malpeza pardono)
🤝 La gramatiko de la konsolo: + verbo = “ne faru!” — sed atentu la varmon de la ĉina: oni ne diras ĝin al stranguloj, oni diras ĝin al homoj kiuj rajtas esti malkonsilitaj. Kaj la pijro de 生气 meritas sian rakonton: la spiro (la qi de la vetero kaj de la vivo!) kiam ĝi “naskiĝas” () interne, varmiĝas, leviĝas — kaj fariĝas ŝtormo en miniaturo. La kuracilo estas la sama kiel en la vetero: atendi, spiri, kaj peti la sunon de morgaŭ. Kiam la amiko revenas el la ŝtormo: 没事了 méi shì le “ĉiuj aferoj trankviliĝis” — la novaĵo- de la paco.
↻ la du manoj etenditaj
Esprimo 3 el 4 · la korpo parolas
我饿了!我渴了!我累了!
è le! le! lèi le!
SencoMi ekmalsatis! Mi eksopiris trinkon! Mi laciĝis! — la korpo kun la novaĵo-了 de la vetero.
Vortoj unuope 饿 è — malsata (la malsato de 悯农, L5!) — soifa (≈喝 hē “trinki”, L5 — la paro de la soifo!) lèi — laca (-ei! kaj ≈泪 lèi “larmo”…) kùn — dormema (“ĉirkaŭbarita” de la dormo, -un!) 我饿了 è le — “mi ekmalsatis!” (了!)
🍽️ Kvar sentoj, unu gramatiko: la korpo ne “estas” malsata — ĝi ek-malsatas! La sama de 下雨了! (L15) nun loĝas en la stomako: la malsato alvenis kiel la pluvo, subite, kiel novaĵo. (La ĉina ne diras *我很饿 erare — oni povas diri ĝin — sed kun la frazo ricevas la okulon de kiu ĵus aŭdis sian stomakon.) Kaj ĝuu la paron da preskaŭ-ĝemeloj: “soifa” kaj “trinki” (L5) — la bezono kaj ĝia respondo diferencas nur per la tono; kaj lèi “laca” kaj lèi “larmo” — perfektaj homofonoj: la laco kaj la larmo kundividas la sonon, ĉar ili ofte kundividas la vesperon.
↻ aŭskultu vian korpon
Esprimo 4 el 4 · la amo kaj la ŝato
我喜欢你。我爱你!
huan . ài !
SencoMi ŝatas vin. Mi amas vin! — la du ŝtupoj de la sama koro.
Vortoj unuope 喜欢 huan — ŝati, ami-ĵente (喜 L16!) ài — ami; amo (la radiko de L16, nun vera!) 你呢? ne? — kaj vi? (la partikulo 呢 resendas la demandon!) xiào — ridi (L16! → 你笑了!) — plori (L16! → 别哭!)
❤️ La du ŝtupoj: 喜欢 estas la ĉiutaga ŝato — teon, muzikon, homojn, parkojn; estas la monto Tai de la sento (L16: la koroj kiuj ĝin movas!). Inter ili loĝas ĉiuj gradacioj de la mondo. Kaj la plej bela frazo de la leciono konstruiĝas per la imperativo de la ĝojo: 笑一笑! xiào yí xiào! “ridetu iomete!” — la ridon enpakitan en la ridon, kun la tonŝanĝo- saltanta meze (la flugilo -iao de L16, dufoje!). Kiam la amiko finfine ridas: 你笑了! nǐ xiào le! — “vi ekridis!” — la novaĵo- de la plej bona vetero.
↻ la du ŝtupoj de la koro
🎁 Bonuso — la tuta leciono en unu bildo: 他们很开心 men hěn kāixīn — “ili estas ĝojaj” (la pluralo de L9 + la malferma koro!). Kaj la spegulo de la ĉielo kaj de la animo, por ke vi neniam forgesu la ĉefan trafpunktan malkovron de la kurso ĝis nun: 今天天气很好,我们很开心 jīntiān tiānqì hěn hǎo, wǒmen hěn kāixīn — “hodiaŭ la vetero estas bona kaj ni estas ĝojaj”: en la ĉina, tiuj du duonoj de la frazo parolas la saman lingvon — ĉielo-spiro ekstere, koro-spiro interne, kaj la homo meze, spirante ambaŭ.

💬 Dialogo — 你怎么了?……你笑了!

La plej universala sceno de la amikeco: rimarki ke la amiko silentas tro longe. A demandas per la demandilo de la leciono (你怎么了?), B konfesas la malĝojon — kaj ĝia kaŭzo revenas de la dek-kvara leciono: la pluvo kiu ne haltas. La konsolo venas per 别难过! kaj per la plej saĝa propono de la tuta kurso: 听音乐、喝茶. Aŭskultu ĝin tute, poste ludu la du rolojn — kaj atentu la finan novaĵon.

📖 Antaŭ la dialogo: Legu ĉi tiujn helpvortojn kaj provu memori ilin antaŭ ol legi la dialogon. Kiam vi renkontos ilin en la interparolo, vi jam rekonos ilin!
Novaj helpvortoj de la dialogo 怎么了 zěnmele — kio okazis? (la demandilo de la leciono) 不太 tài — ne tre (tonŝanĝo: 不 antaŭ 4-a → 2-a) 难过 nánguò — malĝoja, malfacila (难 malfacila + 过 pasi — el L15!) 因为 yīnwèi — ĉar, pro tio ke 一直 zhí — senĉese, daŭre 下雨 xià — pluvus (el L16!) bié — ne (por ordonoj: "ne faru!") 听音乐 tīngyīnyuè — aŭskulti muzikon 喝茶 chá — trinki teon (el L6/L5!) 好多了 hǎoduōle — multe pli bone xiào — ridi, rideto

🌱 Dek vortoj de la sento

Dek vortoj de la interna vetero — la kvar sentoj de la animo kaj la kvar de la korpo, kun la ridon kaj la larmon kiel gardostarantoj. Ĉiuj estas la radikoj de la dek-kvina leciono, nun kunlaborantaj.

高兴
gāoxìng
ĝoja (alta spirito)
开心
kāixīn
ĝoja (malfermi la koron)
难过
nánguò
malĝoja (malfacile pasi)
生气
shēng
kolera (naski spiron)
lèi
laca (≈泪 “larmo”!)
饿
è
malsata (悯农, L5!)
soifa (≈喝 “trinki”!)
kùn
dormema (-un!)
xiào
ridi (-iao, L16!)
plori (≈苦 “amara”, L16)
🌱 Kial ĝuste tiuj dek? Ĉar ili malfermos la pordon de la dek-sepa leciono (kultura): la muziko kaj la ĝojo — la propono. La ĉinaj proverboj pri muziko parolas per la vortoj de hodiaŭ: 高山流水 “altaj montoj, fluanta akvo” — la muziko kiun nur la vera amiko komprenas (la amikeco de L8, kantata!); 对牛弹琴 “ludi citharon al bovo” — paroli al kiu ne aŭskultas (ĝia ĝemelo: -oreloj de L10!); kaj la poemo de la rideto: kial la ĉinoj diras 笑一笑,十年少 “ridetu unu rideton — dek jaroj malaperas”? La radikoj de hodiaŭ — , (lè “ĝojo” / yuè “muziko”!), 音乐 — jam scias la respondon. Ni elektos la temon kune!

🎤 Parol-ekzerco — silabo post silabo

Du niveloj: unu silabo — la dek vortoj de la sento, kun speciala atento al la nova paro -ie/-üe (谢/写 kontraŭ 学/觉!) kaj al la paro 饿/渴 de la korpo — aŭ paro da silaboj el la esprimoj kaj la dialogo, taksataj same silabo post silabo. Aŭskultu la modelon (🔊 aŭ 🐢), premu 🎤 Aŭskultu min kaj imitu la sonon — verda = ĝusta silabo, ruĝa = reprovu. Honesta rimarko: la buŝo rondiro de la ü ne estas aŭtomate taksebla — komparu ĝin orele per 🐢.

1 · Silaboj — la vortoj de la sento
2 · Paroj — la esprimoj de la koro

🧩 Memkontrolo — unue la oreloj, poste la memoro

Du malgrandaj kvizoj por fiksi la lecionon. Unue la oreloj: aŭskultu la vorton kaj elektu kiu el la du ĝi estas — la paroj testas la lipan paron -ie/-üe (skribi kontraŭ neĝi, luno kontraŭ nokto!) kaj la paron de la korpo (trinki kontraŭ soifi). Poste la memoro: kiu vorto kompletigas ĉiun frazon de la sento? Erari estas permesate — ankaŭ la eraroj ion instruas. Post ĝusta respondo, prenu vian tempon: la vortoj restas ĝis vi premos “Sekva”.

1 · 🎧 Aŭskultu kaj elektu la ĝustan vorton
2 · 😊 Kompletigu la frazon de la sento

🧭 La lernovojo — kulturo ↔ praktiko

Unu leciono kultura, unu praktika, alterne. La koro lernis paroli — la ĝojon malfermiĝantan, la piron naskiĝantan, la malsaton alvenantan kiel novaĵon; nun la vojo turniĝas reen al la kulturo. La propono atendas malsupre — kaj kiel ĉiam, ni elektos kune.

Leciono 1 · Kulturo — “Vortoj kiuj Portas Forton”. ↤ revenu al ĝi
Leciono 2 · Praktiko — salutoj kaj ĝentilaj vortoj. ↤ revenu al ĝi
Leciono 3 · Kulturo — “Vortoj kiuj Ligas la Familion” kaj 游子吟. ↤ revenu al ĝi
Leciono 6 · Praktiko — la dek du parencovortoj kaj la vokalo ü. ↤ revenu al ĝi
Leciono 5 · Kulturo — “Vortoj kiuj Nutras la Vivon” kaj 悯农. ↤ revenu al ĝi
Leciono 7 · Praktiko — nombroj kaj klasifikiloj ĉe la restoracio. ↤ revenu al ĝi
Leciono 8 · Kulturo — “Vortoj kiuj Kunigas la Amikojn” kaj 赠汪伦. ↤ revenu al ĝi
Leciono 9 · Praktiko — la pronomoj, la pluralo kaj la posedo . ↤ revenu al ĝi
Leciono 10 · Kulturo — “Vortoj kiuj Malfermas la Vojon” kaj 长歌行. ↤ revenu al ĝi
Leciono 11 · Praktiko — “Kie? Kien?”: 来去, 在哪儿? kaj la kompaso. ↤ revenu al ĝi
Leciono 12 · Kulturo — “Vortoj kiuj Mezuras la Jaron”: 春夏秋冬 kaj 春晓. ↤ revenu al ĝi
Leciono 13 · Praktiko — “Kioma Horo?”: 星期, 点分半刻 kaj 不见不散! ↤ revenu al ĝi
Leciono 14 · Kulturo — “Vortoj kiuj Rigardas la Lunon” kaj 静夜思. ↤ revenu al ĝi
Leciono 15 · Praktiko — “Kia Vetero Hodiaŭ?” kaj 带伞! ↤ revenu al ĝi
Leciono 16 · Kulturo — “Vortoj kiuj Loĝas en la Koro” kaj 竹枝词. ↤ revenu al ĝi
Leciono 17 · Praktiko — “Kiel Vi Sentas Vin?” (tiu ĉi paĝo): 开心, 别难过!, 我饿了! kaj 你笑了!
Leciono 18 · Kulturo — “Vortoj kiuj Persistas”: 铁杵磨成针, 熟能生巧 kaj 明日歌. ▶ iru al ĝi
Leciono 19 · Praktiko (la venonta!) — propono: sporto kaj korpa movado — kie de la dek-sepa leciono fariĝos 练习 “ekzerci sin” kaj 运动 “sporti”. Aŭ alia temo — ni elektos kune!
🌏Kruc-ligo al Esperanto: la sento ankaŭ parolas en la Proverbara Kolekto — serĉu “ĝojo”, “koro” kaj “rido”: ĝojo ne estas kaŝebla; la koro scias kion ĝi volas; rido matene… eĉ Zamenhof sciis: la rideto estas la plej universala lingvo de la mondo.

🧩 Radika parenco: la koro-familio, alia branĉo

Vi jam konas 心 de pli fruaj lecionoj — kaŝita en 怕 (“timi”) kaj plene en 心 mem. Ĉi tie aliĝas al la familio 快 (kuài, “ĝoja”, en 快乐) kaj 怎 (zěn, “kiel”, en 怎么了) — ambaŭ kun 心 sube aŭ flanke. En la ĉina, preskaŭ ĉio pri sento pasas tra la koro.

🖌️ Skribu per la fingro

Ne nur legu la signojn — spertu ilin skribante. Premu 👁️ Vidu por vidi la ĝustan sekvon de streketoj, poste ✍️ Provu mem kaj desegnu ĉiun streketon per fingro (aŭ muso) rekte super la kadro. La aplikaĵo kontrolas, ĉu la formo kaj ordo estas ĝustaj.

xīn — koro
qíng — sento
kuài — ĝoja
zěn — kiel

🏛️ De kie venas la strekoj: 累 (laca)

Multaj ĉinaj signoj estas kunmetoj de pli malgrandaj signoj, ĉiu kun sia propra bildo kaj historio. Malkunmetu ĉi tiun:

kampo, amaso
+
silka fadeno
=
lèi — laca
Laŭ la tradicia klarigo, 累 bildigas amasigitajn silkfadenajn faskojn (糸) unu super la alia (la supra parto) — multaj ŝarĝoj kunligitaj kaj stakigitaj. De multaj kunligitaj ŝarĝoj ĝis la sento de laceco la paŝo estas mallonga: kiam vi portas tro multe, vi 累iĝas.