🀄 LERNULUDE · ĉina kurso · leciono 2 ‹ Leciono 1 Leciono 3 › 🔊 aŭdio normale aŭ 🐢 lante
Dua leciono · praktika ĉina — la ĉiutaga bazo

Salutoj kaj Ĝentilaj Vortoj

La kurso alternas du reĝimojn: la kulturan (proverboj, poezio, kantoj — la koro) kaj la praktikan (vortoj por la ĉiutago — la manoj). Post la kultura mergiĝo de la unua leciono, jen la unua praktika leciono: la vortoj, kiujn vi povas uzi jam hodiaŭ — saluti laŭ la horo, demandi “kiel vi fartas?”, danki, pardonpeti kaj adiaŭi. Kun la sama kolorigo de la kvar tonoj, la sama vortodisigo kaj la sama ĝemela aŭdio 🔊/🐢.

🈶 10 kernaj esprimoj 💬 1 dialogo de la vera vivo 🔤 vortodisigo por ĉio 🎤 parol-ekzerco · 🔊 du rapidoj

🎨 La kvar tonoj — rememoro per la salutoj mem

La samaj kvar tonoj kiujn vi lernis en la unua leciono — ĉi-foje ilustrataj per la salutaj vortoj mem. Kaj io nova atendas: la neŭtrala tono, senkolora kaj mallonga, kiu aperas en preskaŭ ĉiuj esprimoj de tiu ĉi leciono.

1: ā
ebena kaj alta, longe tenata
安 ān — “paco” (en 晚安)
2: á
suprenira, kiel “Ĉu?”
您 nín — “ĝentila vi”
3: ǎ
malsupren-supren, kurba
你好 nǐ hǎo — “saluton”
4: à
subite falanta, kiel ordono
再见 zài jiàn — “ĝis revido”
Koloroj de la tonoj sube: 1 ā 2 á 3 ǎ 4 à ◦ neŭtrala
NOVA ĈI-LECIONE — LA NEŬTRALA TONO (轻声 qīngshēng): multaj oftegaj silaboj perdas sian propran tonon kaj elparoliĝas mallonge, senkolore kaj pli mallaŭte — kiel eta eĥo post la antaŭa silabo. En tiu ĉi leciono ili aperas grize: la dua 谢 en 谢谢, la 吗 de la demandoj, la mezaj silaboj de 对不起. Ne strebu ilin “kanti” — lasu ilin gliti.
Rememoro pri la tonŝanĝoj: 3a + 3a → 2a + 3a (你好 = ní hǎo); 不 bù → bú antaŭ la 4a tono. Ambaŭ regulojn vi renkontos plurfoje hodiaŭ — silaboj kun tonŝanĝo portas punktitan substrekon.

🤝 Renkontiĝo kaj adiaŭo

La baza saluto, la plej universala demando de la mondo, kaj la adiaŭo — la tri paŝoj de ĉiu unua renkontiĝo.

Esprimo 1 el 10
你好
nǐ hǎo
Laŭvorte“Vi bona” — la universala saluto, taŭga preskaŭ ĉiam kaj ĉie.
Vortoj unuope 你 nǐ — vi 好 hǎo — bona, bone 您 nín — ĝentila “vi” → 您好 = respektplena saluto al pliaĝulo aŭ honorata persono 你们 nǐmen — vi (pluraj) → 你们好 大家 dàjiā — ĉiuj → 大家好 = “saluton al vi ĉiuj”
🗣️ Jen la tonŝanĝo 3a+3a kiun vi jam lernis en Leciono 1: nǐ hǎo elparoliĝas ní hǎo — la unua silabo grimpas. Kaj notu la kulturan nuanco-n: 您 nín estas la respekta “vi” — uzu ĝin al pliaĝuloj, instruistoj kaj nekonatoj en formala situacio.
↻ ripetu laŭte 3×
Esprimo 2 el 10
你好吗？
nǐ hǎo ma?
Senco“Kiel vi fartas?” — la plej universala demando de la mondo.
Vortoj unuope 吗 ma — demand-partikulo: metu ĝin je la fino de ajna frazo, kaj ĝi fariĝas demando! 我 wǒ — mi 很 hěn — tre → 我很好 — “mi (fartas) tre bone” 呢 ne — kaj…? → 你呢？ = “kaj vi?”
🔑 Via unua gramatika ŝlosilo: 吗 faras demandon el io ajn — la vortordo tute ne ŝanĝiĝas. 你好 = “vi estas bona” → 你好吗 = “ĉu vi estas bona?”. Kaj en la respondo 我很好 denove tonŝanĝo: wó hén hǎo.
↻ demandu kaj respondu laŭte
Esprimo 3 el 10
再见
zài jiàn
Laŭvorte“Refoje vidi” — ĝis revido.
Vortoj unuope 再 zài — refoje, denove 见 jiàn — vidi 明天 míngtiān — morgaŭ → 明天见 = ĝis morgaŭ 拜拜 bàibai — “ĉaŭ!” (neformala, el la angla bye-bye)
🗣️ Du falantaj 4-aj tonoj unu post la alia — zài jiàn sonas kiel du ordonoj. Aŭskultu la duoblan falon per 🐢. La konstruo “X + 见” estas produktiva: ĉio ajn + 见 = “ĝis X”.
↻ ripetu laŭte 3×
🎁 Krome — 好 ne signifas nur “bona”: en parola ĉina, 好 ofte funkcias kiel neformala intensigilo, simila al 很 “tre” (kiun vi renkontos baldaŭ ĉi-sube). 我好喜欢这首歌 wǒ hǎo xǐhuān zhè shǒu gē — “mi tre ŝatas ĉi tiun kanton”. 这个问题好难 zhège wèntí hǎo nán — “ĉi tiu problemo estas tre malfacila”. La diferenco de 很: 好 sonas pli varma kaj pli emocia — kvazaŭ vi vere sentas tion, ne nur priskribas ĝin objektive. Ekde nun, kiam vi vidas 好 antaŭ adjektivo (ne antaŭ alia substantivo), pensu “tre”, ne “bona”!
🧩 Vida vidigo: 女 “virino” + 子 “infano” = 好 hǎo “bona”. Patrino kaj infano kune — la plej malnova bildo de la harmonio mem, gravurita en la signon jam antaŭ pli ol tri mil jaroj.

🕐 La saluto laŭ la horo

En la ĉina oni salutas laŭ la taga momento — la vorto 好 akompanas la nomon de la periodo. Lernu la skemon unufoje, kaj vi posedas kvar salutojn.

Esprimo 4 el 10
早上好
zǎoshang hǎo
SencoBonan matenon.
Vortoj unuope 早 zǎo — frua; mateno 上 shang — supre → 早上 kune = mateno 好 hǎo — bona
🗣️ Inter gekolegoj kaj konatoj sufiĉas unu sola 早 — zǎo! — la plej ekonomia saluto de la ĉina. Kaj atentu: zǎo komenciĝas per la “ts”-eca afrikato z, la denta familio el la sonponto de Leciono 1.
↻ aŭ nur “早!”
Esprimo 5 el 10
下午好
xiàwǔ hǎo
SencoBonan posttagmezon.
Vortoj unuope 下 xià — sub, malsupre; post 午 wǔ — tagmezo → 下午 = posttagmezo 好 hǎo — bona ✳ ekzistas ankaŭ 中午好 zhōngwǔ hǎo (“bonan tagmezon”), sed ĝi estas malofta
🗣️ Denove la tonŝanĝo 3a+3a, sed nun kaŝita interne: wǔ hǎo elparoliĝas wú hǎo. La sama regulo de Leciono 1, vidita de nova flanko — ĝi sekvas vin ĉie!
↻ ripetu laŭte 3×
Esprimo 6 el 10
晚上好 · 晚安
wǎnshang hǎo · wǎn'ān
SencoBonan vesperon · bonan nokton.
Vortoj unuope 晚 wǎn — vespero; malfrua 上 shang — → 晚上 = vespero 安 ān — paco, trankvilo → 晚安 laŭvorte “vesperan pacon!”
🌏 Kultura nuanco: 晚上好 estas saluto (je la komenco de renkontiĝo vespere), sed 晚安 estas adiaŭa vorto — oni diras ĝin kiam oni disiĝas vespere aŭ antaŭ enlitiĝo, neniam kiel unuan saluton. Ĝuste kiel “bonan nokton” en Esperanto!
↻ unu saluta, unu adiaŭa

🙏 Ĝentilaj vortoj

Danki, respondi al danko, pardonpeti kaj konsoli — kaj la magia vorto 请, kiu malfermas ĉiujn pordojn.

Esprimo 7 el 10
谢谢
xièxie
SencoDankon.
Vortoj unuope 谢 xiè — danki (dirita dufoje — la ĉina maniero insisti ĝentile) 多 duō — multa → 多谢 = multajn dankojn 谢谢你 — “dankon al vi”, iom pli varma
🗣️ La dua 谢 estas neŭtrala — mallonga, senkolora eĥo post la unua. Aŭskultu per 🐢: xiè-xie, kun la tuta pezo sur la unua silabo. La palata x — buŝo larĝa, kvazaŭ rideto — revenas rekte el Leciono 1.
↻ ripetu laŭte 3×
Esprimo 8 el 10
不客气
bù kèqi
Laŭvorte“Ne estu ĝentila (al mi)” — ne dankinde.
Vortoj unuope 不 bù — ne 客 kè — gasto 气 qi — spirito, aero → 客气 = ĝentila, ĝentileco 不用谢 — “ne bezonas danki” (alternativa respondo)
🗣️ Jen ĝi denove — la tonŝanĝo de 不! Skribata bù, sed parolata bú antaŭ la 4a tono de kè. Ĝuste la regulo el la sonponto de Leciono 1, nun en via propra buŝo. La fina qi estas neŭtrala.
↻ al ĉiu “dankon”!
Esprimo 9 el 10
对不起 · 没关系
duìbuqi · méi guānxi
SencoPardonu min · Ne gravas.
Vortoj unuope 对 duì — ĝusta; al, fronti 不 bu — ne 起 qǐ — leviĝi, stari → 对不起 laŭvorte “mi ne povas alfronti vin” 没 méi — ne (kun “havi”) 关 guān — gravi; fermi 系 xì — ligo → 没关系 = “ĝi ne gravas”
🗣️ Du neŭtralaj silaboj en la mezo de duì-bu-qi — la tuta pezo sidas sur la unua silabo, la cetero glitas. Paro-kutimo: 对不起 (pardonu) → 没关系 (ne gravas) — la plej ofta pardon-paro de la ĉiutago.
↻ la pardon-paro kune
Esprimo 10 el 10
请
qǐng
SencoBonvolu — la vorto kiu faras ĉion ĝentila.
Vortoj unuope 请 qǐng — bonvolu; inviti 坐 zuò — sidiĝi → 请坐 = bonvolu sidiĝi 进 jìn — eniri → 请进 = “envenu!” 问 wèn — demandi → 请问 = “pardonu la demandon” — la plej ĝentila maniero komenci demandon
🗣️ q estas la palata familio de Leciono 1: buŝo larĝa, kvazaŭ komencanta rideton — kaj rideto ja kongruas kun 请! Bonus-signifo: 请 ankaŭ signifas “inviti” (请客 — inviti iun al manĝo) — ĝentileco enpaĝigita en la vorton mem.
↻ bonvolu + ago

💬 Unua dialogo — de la saluto al la adiaŭo

Jen tuta eta interparolo farita nur el la dek esprimoj de tiu ĉi leciono kaj tri novaj helpvortoj. Aŭskultu ĝin tute, poste ludu la du roloj mem.

📖 Antaŭ la dialogo: Legu ĉi tiujn helpvortojn kaj provu memori ilin antaŭ ol legi la dialogon. Kiam vi renkontos ilin en la interparolo, vi jam rekonos ilin!
Tri novaj helpvortoj de la dialogo 我 wǒ — mi 很 hěn — tre 也 yě — ankaŭ
🧩 Radikoj kiel signifo-indikoj: multaj signoj portas maldekstre mallarĝigitan version de pli granda signo — ĝi funkcias kiel indico pri la kampo de la signifo. 氵 (el 水 shuǐ “akvo”) aperas en 没 méi — la Esprimo 9 supre (没关系). 讠 (el 言 yán “parolo”) aperas en 谢 xiè — la Esprimo 7 supre (谢谢). Memorregulo: se vi vidas 氵, pensu pri io likva; se vi vidas 讠, pensu pri io parolata.

🔁 La dek esprimoj — rapida ripeta tabelo

La tuta leciono en dek pecetoj. Ĉiu havas sian propran aŭdbutonon — refaru la ripetan rutinon de Leciono 1: aŭskultu 🔊, poste 🐢, ripetu kun la voĉo, kaj uzu en propra frazo.

你好
ní hǎo
saluton (ĉiam taŭga)
早上好
zǎoshang hǎo
bonan matenon (aŭ nur 早!)
晚上好
wǎnshang hǎo
bonan vesperon
晚安
wǎn'ān
bonan nokton (adiaŭe)
谢谢
xièxie
dankon
不客气
bú kèqi
ne dankinde
对不起
duìbuqi
pardonu min
没关系
méi guānxi
ne gravas
请问
qǐng wèn
pardonu la demandon
再见
zài jiàn
ĝis revido
🔁 Ripeta rutino: aŭskultu ĉiun esprimon per 🔊 kaj 🐢, ripetu kun la voĉo, poste senhelpa laŭte trifoje — kaj fine ludu la dialogon supre ambaŭrole. Refaru la dekopon morgaŭ kaj post tri tagoj, ĝuste kiel en Leciono 1.

🎤 Parol-ekzerco — silabo post silabo

Du niveloj: unu silabo — la ŝlosilaj silaboj de la salutoj — aŭ tuta esprimo el la deko, kun ĝis tri silaboj kune, taksataj same silabo post silabo. Aŭskultu la modelon (🔊 aŭ 🐢), premu 🎤 Aŭskultu min kaj imitu la sonon — verda = ĝusta silabo, ruĝa = reprovu. Honesta rimarko: la tonoj ne estas aŭtomate takseblaj — komparu ilin orele per 🐢.

1 · Silaboj — la ŝlosilaj sonoj de la salutoj
2 · Esprimoj — ĝis tri silaboj kune

🧭 La lernovojo — kulturo ↔ praktiko

La ĉina kurso alternas laŭplane: unu lecionon kulturan (proverboj, poemoj, kantoj — la koro) kaj unu praktikan (vortoj por la ĉiutago — la manoj). Tiel ĉiu kultura blogo tuj trovas utilon, kaj ĉiu praktika vorto tuj havas kuntekston.

✅Leciono 1 · Kulturo — “Vortoj kiuj Portas Forton”: kvar proverboj pri klopodo, poemo de Wang Wei kaj kvin kantoj. ↤ revenu al ĝi
✅Leciono 2 · Praktiko — “Salutoj kaj Ĝentilaj Vortoj” (tiu ĉi paĝo).
✅Leciono 3 · Kulturo — “Vortoj kiuj Ligas la Familion”: kvar proverboj pri la familio kaj la poemo 游子吟. ▶ iru al ĝi
✅Leciono 6 · Praktiko — “Vortoj kiuj Diras Aĝon kaj Flankon”: la dek du parencovortoj de la familio, la vokalo ü kaj la dialogo 几口人. ▶ iru al ĝi
⏳Kaj plue — nombroj, la plej oftaj verboj, nomoj de lokoj… ĉiam alternante kulturo ↔ praktiko.
🌏Kruc-ligo al Esperanto: “Afabla vorto pli atingas ol forto” — ĝuste la filozofio de 请 kaj 谢谢! Serĉu ĝin en la Proverbara Kolekto.

🧩 Radika parenco: ĝentileco kun koro interne

您 (nín), la formala “vi”, estas laŭvorte 你 (“vi”) kun 心 (“koro”) sub ĝi — ĝentileco skribita kiel afero de la koro.
讠 — la mallongigita “vorto”: 请 (qǐng, “bonvolu”) kaj 谢 (xiè, en 谢谢, “dankon”) ambaŭ portas 讠 flanke — ĉar ĝentileco, kompreneble, okazas per vortoj. Jen de kie venas tiu streketaro:
言
yán — vorto, paroli
(plena formo, sola signo)
→
讠
radiko, ĉe la maldekstro de signo
(mallongigita formo)
Kiam ajn vi vidas 讠 ĉe la maldekstra flanko de signo, pensu “io rilata al parolo” — same kiel 氵 (el 水 “akvo”) signalas ion likvan. Ekzemploj, kelkaj el ili jam renkontitaj, aliaj venontaj: 请 qǐng “bonvolu”, 谢 xiè “danki”, 语言 yǔyán “lingvo”, 说 shuō “paroli”.

🖌️ Skribu per la fingro

Ne nur legu la signojn — spertu ilin skribante. Premu 👁️ Vidu por vidi la ĝustan sekvon de streketoj, poste ✍️ Provu mem kaj desegnu ĉiun streketon per fingro (aŭ muso) rekte super la kadro. La aplikaĵo kontrolas, ĉu la formo kaj ordo estas ĝustaj.

您 nín — vi (formale)
请 qǐng — bonvolu
谢 xiè — danki

🏛️ De kie venas la strekoj: 客 (gasto)

Multaj ĉinaj signoj ne estas hazardaj amasoj da strekoj — ili estas du (aŭ pli) pli malgrandaj signoj kunmetitaj, ĉiu kun sia propra bildo kaj historio. Malkunmetu 客:

宀
mián — tegmento, domo
+
各
gè — ĉiu
(origine: alveni)
=
客
kè — gasto
La supra parto, 宀 (mián), estas bildo de tegmento — literale kliniĝanta tegmento super domo (tial ĝi aspektas kiel “kovrilo”!). Ĝi aperas en multaj vortoj pri loĝejo: 家 “hejmo”, 安 “trankvila” (virino sub tegmento). La malsupra parto, 各 (gè), laŭ la tradicia klarigo bildigas piedon (la malgranda strekaro supre) alvenantan al malfermaĵo aŭ enirejo (la kvadrateto malsupre — jen via “tablo”!) — origine “alveni ien”, poste ĝeneraligita al la moderna senco “ĉiu, unuope” (ĉar ĉiu alvenas al sia propra loko) — hodiaŭ 各 signifas nur “ĉiu”; “alveni” restas nur la praa bildo malantaŭ la signo, ne plu uzata senco. Kunmetu la du: iu, kiu alvenas (各) al tegmentkovrita domo (宀) — tio estas ĝuste kion signifas gasto. La bildo skribiĝas en la signo mem.