Dek-sepa leciono · kultura mergiĝo — la persistado, la ripetado kaj la longa praktiko

Vortoj kiuj Persistas

La dek-sesa leciono petis vin ne malĝoji — 别难过! Sed antaŭ la ĝojo staras io pli malmola: la longa, ripeta laboro, kiu igas malfacilan aferon facila. La semo jam kuŝis en la sezonoj (L12): 冬练三九，夏练三伏 — “trejnu dum la plej malvarmaj naŭ tagoj de la vintro, trejnu dum la plej varmegaj tagoj de la somero”. Hodiaŭ tiu semo plene burĝonas: kvar proverboj pri persistado kaj la mistero, ke ĉiu kapablo naskiĝas nur el tempo kaj ripeto. La fera stango de junaĝa Li Bai — jes, denove li, post 赠汪伦 (L8) kaj 静夜思 (L14) — muelighas al kudrilo; la sperto mem naskas lertecon; la kultivisto rikoltas nur laŭ sia plugado; la pugnobatalanto kaj la kantisto neniam forlasas sian ĉiutagan ekzercon — ĝuste tiun ekzercon, kiun ĉi tiu kurso mem petas de vi per ĉiu ripeta kanto. Kaj la poemo 明日歌 montras la ombran flankon de la sama monero: la admono kontraŭ la ĉiam-prokrastata “morgaŭ” — kies signo 明 estas ĝuste la suno-kaj-luno kunmetaĵo, kiun vi malkovris en la dek-tria leciono.

🈶 4 proverboj pri la persistado 📜 1 poemo: 明日歌 🌱 10 radikoj de la praktikado 🔊 sonponto: -en kaj -eng 🎤 parol-ekzerco · 🧩 2 kvizoj

🔊 Sonponto 16: -en kaj -eng — la du nazoj de la mezo

La nazaj finaĵoj jam vojaĝis tra -ong/-eng (L12), -ang kun siaj flugiloj (L14) kaj -in/-ing (L15) — ĉiam la sama demando: ĉu la lango tuŝas la dentojn (-n, seka) aŭ retiriĝas en la nazon (-ng, sonora)? Hodiaŭ venas la lasta neprovita paro, ĝuste unu vokalon post i: -en kaj -eng, kun la buŝo malfermita kiel por e. Kaj ili loĝas en la koro mem de la unuaj du proverboj: 深 shēn “profunda” kontraŭ 生 shēng “naskiĝi” — unu litero, du mondoj.

-en — la seka nazalo (e + n; la lango tuŝas la dentojn kaj la sono tuj fermiĝas)

-en“profunda” — la kondiĉo mem de la unua proverbo: sen profundo, neniu kudrilo深 shēn “profunda” (hodiaŭ!)

-en“kudrilo” — la celo de la tuta klopodo, la lasta vorto de la unua proverbo针 zhēn “kudrilo”

-en“parto, minuto” — vi ĝin havas ekde 台上一分钟 (L1!) kaj la tuta horaro de la dek-dua leciono分 fēn “parto; minuto” (L1!/L13!)

-eng — la sonora nazalo (e + ng; la lango retiriĝas, la sono longiĝas en la nazon)

-eng“naskiĝi, vivo” — la ĝemela vorto de 深: nur unu litero diferencas, sed la mondo ŝanĝiĝas生 shēng “naskiĝi” (≈学生, L10!)

-eng“fariĝi” — jam via de 下自成蹊 (la dek-tria leciono)成 chéng “fariĝi” (L14!)

-eng“povi” — la freŝa modalverbo de 不能去公园, la dek-sesa leciono能 néng “povi” (L17!)

-eng“konstanta, daŭra” — la vorto malantaŭ 恒心 “obstina koro”, la plej bonvena gasto de ĉi tiu tuta leciono恒 héng “konstanta”

MINIMUMA PARO — unu litero, du mondoj (🔊), poste per 🐢:

深 shēn “profunda” — seka -n ↔ 生 shēng “naskiĝi, vivo” — sonora -ng!
熟 shú “sperta, matura” ↔ 树 shù “arbo” — sama silabo, nur la tono ŝanĝas

La truko: tio estas ekzakte la sama distingo, kiun vi jam trejnis per 心/星 (L15: -in kontraŭ -ing) — nur unu vokalon pli malantaŭe en la buŝo: e anstataŭ i. Fermu la pordon por -n (la lango tuŝas), lasu ĝin malferma por -ng (la lango retiriĝas). Kaj ĝuu: la tuta unua duono de la leciono apogiĝas sur tiu ĉi sola paro — 功夫深 fermas per -n, 熟能生巧 malfermas per -ng ĉe ĉiu dua silabo.

La tonoj (rememoro el Leciono 1): 1 ā 2 á 3 ǎ 4 à ◦ neŭtrala

LA KONSTANTA KORO — kiam -eng renkontas -in: 恒心 héngxīn “persista koro” kunigas la sonoron de hodiaŭ (恒 -eng) kun la sekeco de la dek-kvara leciono (心 -in, ekde 寸草心, L3!). Kaj ĝi ne estas malproksima parenco de 坚持 jiānchí “persisti”, kiun vi jam renkontis en la unua leciono mem — la tuta kurso, de la unua tago, direktiĝis al hodiaŭ.

📚 Kvar proverboj pri la persistado

Kiel en ĉiuj kulturaj lecionoj, vi trovos la signojn, la pinjinon laŭtonigitan, laŭvortan kaj liberan tradukon, la vortodisigon kaj elparolan fokuson — kaj la butonojn 🔊 Parolu / 🐢 Lante. La butono 🎵 Kanto ludos la veran kanton (filmeton faritan per IA).

🎵 La kvin kantoj de tiu ĉi leciono venos baldaŭ: kiam la filmetoj estos aldonitaj en /audio/kantoj/ (nomoj: l17-1-tiechu · l17-2-shuneng · l17-3-gengyun · l17-4-quanbuli · l17-poemo-mingri, ĉiuj .mp4), la butonoj aktiviĝos mem — ĝis tiam ili afiŝas “baldaŭ…”.

Proverbo 1 el 4 · la fera stango

只要功夫深，铁杵磨成针

zhǐ yào gōngfu shēn, tié chǔ mó chéng zhēn

LaŭvorteSe nur la klopodo estas profunda, fera stango muelighas al kudrilo.

SencoLa legendo pri la junaĝa Li Bai (jes, la sama poeto de 赠汪伦 L8 kaj 静夜思 L14!): lace de siaj lernolibroj, li vagis for kaj renkontis maljunulinon muelantan feran stangon kontraŭ ŝtono. “Kion vi faras?” li demandis. “Mi faras kudrilon”, ŝi respondis trankvile. La knabo komprenis kaj revenis al siaj studoj — kaj fariĝis unu el la plej grandaj poetoj de la ĉina lingvo. La proverbo poste mallongiĝis al la kvarvorta idiotismo 铁杵成针.

Vortoj unuope 只要 zhǐyào — se nur, kondiĉe ke (只 el 世上无难事，只怕有心人, L1!/L16!) 功夫 gōngfu — klopodo, kapablo (jes, ankaŭ la “kungfuo” mem! ≈成功, L1!) 深 shēn — profunda (el 桃花潭水深千尺, L8! — kaj la sonponto de hodiaŭ!) 铁杵 tiéchǔ — fera stango, pistilo (ne la kutima ligna pistilo, sed fera — tial la tasko ŝajnas neebla) 磨 mó — muele, poluri per frotado 成 chéng — fariĝi (L14!) 针 zhēn — kudrilo (kaj la sonponto de hodiaŭ!)

🗣️ Aŭskultu la tonŝanĝon ĉe la komenco de la dua duono: 铁杵 estas du 3-aj tonoj en vico, do la unua leviĝas al tié (la malnova regulo de 你好, L1 — same kiel 水 en L1 kaj 往左拐 en L11). Kaj rimarku: 只要...就... estas klasika kondiĉa strukturo — “se nur X, tiam Y” — kiun vi rekonos ĉie en la ĉina, longe post ĉi tiu kurso.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 2 el 4 · la lerteco

熟能生巧

shú néng shēng qiǎo

LaŭvorteSperteco povas naski lertecon.

SencoLa ĉina egalo de “praktiko faras majstron”: 熟 laŭvorte signifas “kuirita, matura” (la fajro-radikalo, klarigita malsupre!) — io, kion vi ripetis tiom, ke ĝi “kuiriĝis” en vi. Kiam ago fariĝas tiel konata, la mano mem trovas la ĝustan movon sen pensado: tio estas 巧, lerteco. Oni diras ĝin al iu ajn komencanto, kiu miskalkulas — kaj al si mem, kiam la dekmila ripeto fine sukcesas.

Vortoj unuope 熟 shú — kuirita, matura; sperta, bone konata (klarigo malsupre: 孰+灬!) 能 néng — povi, kapabli (L17! 不能去公园) 生 shēng — naskiĝi, doni vivon al (≈学生, L10! — kaj la sonponto de hodiaŭ!) 巧 qiǎo — lerta, sprita (el 巧妇难为无米之炊, L5!)

🗣️ Kvar silaboj, kvar malsamaj tonoj — bela ekzerco por la orelo (2-2-1-3). Kaj rimarku la ĉenon de -eng: néng...shēng, la sonora nazalo de la sonponto ripetiĝas dufoje meze de la proverbo. Se vi jam renkontis 熟人 shúrén “konato” (laŭvorte “matura homo”) aŭ revos renkonti 熟练 shúliàn “sperta, praktikita” — ĉi tie kuŝas ilia komuna radiko.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 3 el 4 · la rikolto

一分耕耘，一分收获

yì fēn gēngyún, yì fēn shōu huò

LaŭvorteUnu parto plugado-sarkado, unu parto rikolto.

SencoLa kampara ekvivalento de “kion vi semas, tion vi rikoltos”: la rikolto neniam superas la laboron enmetitan en la kampon. Ĝi estas la du-branĉa fratino de 一年之计在于春 (L12! “la plano de la jaro kuŝas en la printempo”) — tie la komenco, ĉi tie la daŭro: unue semu, poste plugu kaj sarku senĉese, kaj nur tiam venos la rikolto.

Vortoj unuope 一分 yìfēn — unu parto (el 台上一分钟, L1! kaj la sonponto de hodiaŭ!) 耕耘 gēngyún — plugi kaj sarki, kultivi la teron (nova vortparo — la du agoj de la kamparano) 收 shōu — rikolti, ricevi (el 收好餐具, L5!) 获 huò — akiri, gajni

🗣️ Perfekta paraleleco (对偶 duìǒu, klasika stilfiguro): ambaŭ duonoj komenciĝas per yì fēn (la sama tonŝanĝo, dufoje ripetita), kaj 耕耘 spegulas 收获 — kvar silaboj klopodo kontraŭ kvar silaboj rekompenco, precize egalpezaj. La ĉina proverbaro amas tian simetrion: ĝi mem sonas justa.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 4 el 4 · la pugno kaj la kanto

拳不离手，曲不离口

quán bù lí shǒu, qǔ bù lí kǒu

LaŭvorteLa pugno ne forlasas la manon, la melodio ne forlasas la buŝon.

SencoLa luktartisto ekzercas siajn formojn ĉiun tagon, ne nur antaŭ la konkurso; la kantisto trapasas siajn ariojn ĉiun tagon, ne nur antaŭ la scenejo. Persistado ne estas io farenda unufoje kaj forgesenda — ĝi estas la ĉiutaga, senspektakla ripeto, kiu konservas la lertecon viva. Kaj jen bela fermo de la cirklo: ĉi tiu tuta kurso instruas per ĝuste tiu principo — la samaj kantoj, ripetataj leciono post leciono, ĝis la sonoj mem “ne forlasas la buŝon”.

Vortoj unuope 拳 quán — pugno (kaj 拳 mem sonas kiel 全 “tuta, kompleta” — perfekta homofono, kvankam malsama signo!) 不离 bùlí — ne forlasi (离 el 人有悲欢离合, L14!) 手 shǒu — mano (el 心手相连, L3!) 曲 qǔ — melodio, kanto (atentu: 曲 estas 多音字 — “vorto kun pluraj legoj”: qǔ “melodio” ĉi tie, sed qū “kurba” alie, ekz. 曲折 “serpentuma”!) 口 kǒu — buŝo (el 你家有几口人？, L6!)

🗣️ Ĝuu la spegulan strukturon: X不离Y，X'不离Y' — du kvar-silabaj duonoj, sama skeleto, malsamaj metaforoj (batalo kontraŭ muziko), sama mesaĝo. Kaj rimarku, ke 不 restas bù ambaŭfoje: 离 estas 2-a tono, do neniu tonŝanĝo bezonatas (la kontraŭekzemplo de la naŭa leciono, denove fidela).

↻ ripetu laŭte 3×

🎁 BONUSO — la filozofo aldonas sian propran ŝtonon: 锲而不舍，金石可镂 qiè ér bù shě, jīn shí kě lòu — “se oni ĉizas sen ĉesi, eĉ metalo kaj ŝtono lasas sin gravuri”, el la ĉapitro 劝学 (“Instigo al Lernado”) de la filozofo Xunzi (荀子), tri jarcentojn antaŭ nia erao. La sama bildo kiel la fera stango de Li Bai — malmola materio venkita ne per forto, sed per senĉesa, malgranda ago — nur ĉi-foje ĉizilo anstataŭ muelŝtono. Kaj 金 kaj 石 jam estas viaj malnovaj konatoj: 一诺千金 (L1!) kaj 水滴石穿 (L1! — “guto post guto la akvo trapasas la ŝtonon”, la plej proksima parenco de la hodiaŭa leciono).

📜 明日歌 — la kanto, kiun oni neniam kantu al si mem

Se 静夜思 (L14) estas la plej konata poemo pri la luno, 明日歌 estas unu el la plej konataj poemoj kontraŭ prokrasto — instruata al infanoj tra la tuta ĉinlingva mondo, ofte kantita, ĉiam memorigata kiam iu diras “mi faros ĝin morgaŭ”. Atribuita al Qian Hetan (钱鹤滩) el la Ming-dinastio, ĝi estas longa poemo, sed ĝiaj unuaj du versoj sufiĉas por porti la tutan mesaĝon — kaj estas ĝuste tiuj, kiujn preskaŭ ĉiu ĉino povas deklami parkere.

明日歌 míng rì gē — “La Kanto de Morgaŭ”

Qian Hetan (钱鹤滩 Qián Hètān), Ming-dinastio — la unuaj du versoj

明日复明日， míng rì fù míng rì, morgaŭ post morgaŭ, kaj denove morgaŭ,

明日何其多。 míng rì hé qí duō. kiom ajn multaj estas la morgaŭoj!

我生待明日， wǒ shēng dài míng rì, se mi pasigas mian vivon atendante la morgaŭon,

万事成蹉跎。 wàn shì chéng cuō tuó. ĉiuj aferoj fariĝos nur perditaj tagoj.

Vortoj de la poemo 明日 míng rì — morgaŭ (明 = “brila; morgaŭa”, la sama signo kiel en 明月, L14!) 复 fù — denove, ripete (el 何时复西归？, L10!/L11!) 何其 hé qí — kiel tre, kiom ajn (何 L10!/L11!; 其 el 兄弟同心，其利断金, L3!) 多 duō — multa (el 花落知多少, L12!) 我 wǒ — mi (L2!) 生 shēng — vivo, vivi (≈学生, L10! — kaj la sonponto de hodiaŭ!) 待 dài — atendi (el 等待那一场春雨, L5!) 万事 wàn shì — ĉiuj aferoj (万 el 家和万事兴, L3!; 事 L1!/L3!/L16!) 成 chéng — fariĝi (L14!) 蹉跎 cuō tuó — vane pasigi la tempon, lasi la tagojn gliti for (klarigo malsupre: la radikalo 足!)

🧩 La signo, kiun vi jam konas: 明日 uzas ĝuste la signon 明, kiun vi malkovris en la dek-tria leciono kiel la kunmetaĵon 日 (suno) + 月 (luno) = “brila”. Tie ĝi lumigis la lunon de Li Bai (明月); ĉi tie la sama signo — nun kiel “sekvanta tago” — lumigas ĝuste tiun tagon, kiun ni ĉiam prokrastas. Sama suno, sama luno, sed la poeto de hodiaŭ avertas: ne lasu tiun brilon esti nur promeso.

💛 La ritmo de la admono: la unua verso ripetas 明日 trifoje en kvin silaboj — preskaŭ ridige, kvazaŭ la poeto mem imitus tiun, kiu senfine prokrastas: “morgaŭ… kaj morgaŭ… kaj denove morgaŭ…”. Nur en la tria verso la rimo ŝanĝiĝas al 我 — la parolanto fine alfrontas sin mem — kaj la lasta vorto 蹉跎 falas kiel pezo: ne nur “perdita tempo”, sed la specifa bildo de manka paŝo, preskaŭ stumblo (vidu la radikalon 足 malsupre). La tuta poemo instruas la ĝustan malon de hodiaŭaj proverboj: kie 拳不离手 laŭdas la ĉiutagan ripeton, 明日歌 montras, kio okazas, kiam la ripeto neniam komenciĝas.

🌱 La dek radikoj de la praktikado

Dek radikoj de klopodo, mano kaj tempo — kelkaj rekte el la kartoj de hodiaŭ, unu jam vidita en la sezonoj (L12), kaj unu, kiu ankoraŭ ne aperis ie ajn: 练 “ekzerci, trejni”. Ĝi estas la vorto, kiu ligos ĉi tiun tutan lecionon al via venonta praktika paŝo.

功

gōng

klopodo, merito (≈成功, L1!)

熟

shú

matura, sperta (熟能生巧!)

巧

qiǎo

lerta (巧妇, L5!)

拳

quán

pugno (拳不离手!)

手

shǒu

mano (心手相连, L3!)

口

kǒu

buŝo (几口人, L6!)

收

shōu

rikolti, ricevi (收好餐具, L5!)

生

shēng

naskiĝi, vivo (学生, L10!)

待

dài

atendi (等待, L5!)

练

liàn

ekzerci, trejni (冬练三九, L12!)

🌱 Kial ĝuste 练? Ĉar ĝi jam kuŝis, kaŝita, en la sezonoj (L12): 冬练三九，夏练三伏 — “trejnu en la plej malvarmaj naŭ tagoj, trejnu en la plej varmegaj tagoj” — konsilo aplikebla ne nur al studado, sed al ĉiu korpa ekzerco. Kaj ĝuste tie kuŝas la ponto al via venonta paŝo: la dek-oka leciono atendas vin kun la sporto kaj la korpa movado — kie 练 denove staros en la centro, ĉi-foje kiel 练习 “ekzerci sin” kaj eble 运动 “movi la korpon”. Persistado unue lernas la menson; poste ĝi lernas la muskolojn.

🎤 Parol-ekzerco — silabo post silabo

Du niveloj: unu silabo — la dek radikoj kaj kelkaj kromaj el la kartoj, kun speciala atento al la nova paro -en/-eng (深/生) — aŭ paro da silaboj el la proverboj kaj la poemo, taksataj same silabo post silabo. Aŭskultu la modelon (🔊 aŭ 🐢), premu 🎤 Aŭskultu min kaj imitu la sonon — verda = ĝusta silabo, ruĝa = reprovu. Honesta rimarko: la tonoj kaj la nazaj sonoj (-en/-eng!) ne estas aŭtomate takseblaj — komparu ilin orele per 🐢.

1 · Silaboj — la radikoj de la persistado

2 · Paroj — la vortoj de la klopodo

🧩 Memkontrolo — unue la oreloj, poste la memoro

Du malgrandaj kvizoj por fiksi la lecionon. Unue la oreloj: aŭskultu la vorton kaj elektu kiu el la du ĝi estas — la paroj testas la nazalon inter profundo kaj vivo (shēn/shēng!), la tonon inter sperto kaj arbo, kaj du klasikajn “vortetojn” de la ĉina. Poste la memoro: kiu signo kompletigas ĉiun proverbon — kaj la poemon? Erari estas permesate — ankaŭ la eraroj ion instruas. Post ĝusta respondo, prenu vian tempon: la vortoj restas ĝis vi premos “Sekva”.

1 · 🎧 Aŭskultu kaj elektu la ĝustan vorton

2 · 📜 Kompletigu la proverbon — kaj la poemon

🧭 La lernovojo — kulturo ↔ praktiko

Unu leciono kultura, unu praktika, alterne. La persistado ricevis siajn proverbojn kaj sian averton kontraŭ prokrasto; nun la vojo turniĝas al la korpo mem — al la movado, kiu bezonas ĝuste la saman 练, kiun vi ĵus renkontis.

✅Leciono 1 · Kulturo — “Vortoj kiuj Portas Forton”. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 2 · Praktiko — salutoj kaj ĝentilaj vortoj. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 3 · Kulturo — “Vortoj kiuj Ligas la Familion” kaj 游子吟. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 6 · Praktiko — la dek du parencovortoj kaj la vokalo ü. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 5 · Kulturo — “Vortoj kiuj Nutras la Vivon” kaj 悯农. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 7 · Praktiko — nombroj kaj klasifikiloj ĉe la restoracio. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 8 · Kulturo — “Vortoj kiuj Kunigas la Amikojn” kaj 赠汪伦. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 9 · Praktiko — la pronomoj, la pluralo 们 kaj la posedo 的. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 10 · Kulturo — “Vortoj kiuj Malfermas la Vojon” kaj 长歌行. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 11 · Praktiko — “Kie? Kien?”: 来去, 在哪儿？ kaj la kompaso. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 12 · Kulturo — “Vortoj kiuj Mezuras la Jaron”: 春夏秋冬 kaj 春晓. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 13 · Praktiko — “Kioma Horo?”: 星期, 点分半刻 kaj 不见不散！ ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 14 · Kulturo — “Vortoj kiuj Rigardas la Lunon” kaj 静夜思. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 15 · Praktiko — “Kia Vetero Hodiaŭ?” kaj 带伞！ ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 16 · Kulturo — “Vortoj kiuj Loĝas en la Koro” kaj 竹枝词. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 17 · Praktiko — “Kiel Vi Sentas Vin?”: 开心, 别难过！, 我饿了！ kaj 你笑了！ ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 18 · Kulturo — “Vortoj kiuj Persistas” (tiu ĉi paĝo): 铁杵磨成针, 熟能生巧 kaj 明日歌.

✅Leciono 19 · Praktiko — “Kiun Sporton Vi Ŝatas?”: 足球, 篮球, 太极拳 kaj 多练习就会进步！ ▶ iru al ĝi

🌏Kruc-ligo al Esperanto: la persistado ankaŭ parolas en la Proverbara Kolekto — serĉu “persisti”, “obstino” kaj “praktiko”: guto post guto la ŝtono kaviĝas; ekzerco faras majstron; kiu semas, tiu rikoltos — Zamenhof kolektis ankaŭ ĉi tiun malnovan saĝon, longe antaŭ ol iu ajn kudris feron al kudrilo.

🧩 Radika parenco: 足 (piedo)

足 (zú, “piedo”) kuŝas kiel radikalo en ambaŭ signoj de 蹉跎 (cuōtuó, “vane pasigi la tempon”, el la poemo de hodiaŭ) — kaj tio ne estas hazardo. La signifo-kerno de ambaŭ signoj rilatas al misa paŝo: stumbli, maltrafi la ĝustan piedlokon, preterlasi la momenton. Kiam la ĉina volas bildigi prokrastitan tempon, ĝi elektas la piedon, kiu ne trovis firman teron — trafa kontrasto al la fera stango de la unua proverbo, kiu, per persista frotado, tamen trovas sian vojon al la kudrilo.

🖌️ Skribu per la fingro

Ne nur legu la signojn — spertu ilin skribante. Premu 👁️ Vidu por vidi la ĝustan sekvon de streketoj, poste ✍️ Provu mem kaj desegnu ĉiun streketon per fingro (aŭ muso) rekte super la kadro. La aplikaĵo kontrolas, ĉu la formo kaj ordo estas ĝustaj.

功 gōng — klopodo

针 zhēn — kudrilo

熟 shú — sperta, matura

🏛️ De kie venas la strekoj: 熟 (sperta, matura)

Multaj ĉinaj signoj estas kunmetoj de pli malgrandaj signoj — foje unu portas la sonon, la alia la sencon. Malkunmetu ĉi tiun:

孰

shú — la sono

灬

fajro (radikalo)

熟

shú — kuirita, sperta

熟 (kiel en 熟能生巧) estas 形声字 (“son-senc-kunmetaĵo”): 孰 (klasika vorto por “kiu, kio”) donas la sonon shú, dum 灬 (la kvar-punkta variaĵo de 火 “fajro”, la sama radikalo kiel en la kuir-vortoj de la kvina leciono) donas la sencon — io tenata super la fajro ĝis ĝi estas tute kuirita. De tie la signifo etendiĝis: manĝaĵo bone kuirita → frukto matura → homo, kiun oni bone konas → lerteco, kiun oni ripetis ĝis ĝi “kuiriĝis” en la mano. Kiam 熟能生巧 diras, ke sperto naskas lertecon, ĝi laŭvorte diras: kiam la praktiko estas sufiĉe kuirita, ĝi mem fariĝas majstreco.