Dek-kvina leciono · kultura mergiĝo — la koro, la sento kaj la ansera plumo

Vortoj kiuj Loĝas en la Koro

La dek-kvara leciono lasis sekreton ĉe la pordo: 晴 qíng “suna” kaj 情 qíng “sentumo” sonas ekzakte same. Jen la leciono kiu malfermas tiun pordon. Kvar proverboj pri la koro: la plumo de ansero kiu vojaĝas mil lǐ por diri “vi estas en miaj pensoj”, la patrino kiu portas la zorgon kiam la filo foriras, la koroj kiuj kune movas monton, kaj la homo de koro por kiu nenio estas tro malfacila. Kaj la poemo estas la plej fama ludo de vortoj en la tuta lingvo: 竹枝词 de Liu Yuxi — knabino aŭskultas kanton sur la rivero, vidiĝas suno kaj pluvo samtempe, kaj ŝi demandas la ĉielon: 道是无晴却有晴 “ĉu estas sereno aŭ ne?” — sed la tuta Ĉinio aŭdas la duan demandon: “ĉu estas sentumo aŭ ne?”. Bonuso: la ruĝaj faboj de la sopiro, 相思 de Wang Wei.

🈶 4 proverboj pri la koro 📜 1 poemo: 竹枝词 + bonuso 相思 🌱 10 radikoj de la koro 🔊 sonponto: ao kaj iao 🎤 parol-ekzerco · 🧩 2 kvizoj

🔊 Sonponto 14: -ao kaj ĝia flugilo -iao

Post la nazaloj de la dek-unua kaj dek-tria lecionoj venas la plej granda familio de ditongoj ankoraŭ ne fotita: -ao — la buŝo komenciĝas granda kiel por a kaj glitas murmure al o. Kaj ĝia flugilo -iao komenciĝas per la mallarĝa i (la glito de la sepa leciono) antaŭ ol fali en la saman valon. La bona novaĵo por esperantistoj: vi jam posedas tiun sonon — ĝi estas proksimume la “aŭ” de aŭto! 好 hǎo ≈ “haŭ”, 笑 xiào ≈ “ŝjaŭ”. Kaj la flugilo? jaŭ: 叫 jiào ≈ “ĝjaŭ”.

-ao — la valo (a granda → o murmura; via “aŭ”)

-ao“bona” — la unua vorto de la tuta kurso (L1), la suno de ĉiu frazo好 hǎo “bona” (L1!)

-ao“plumo” kaj “kato” — la paro da ĝemeloj de la unua proverbo (plu poste!)毛 máo “plumo” / 猫 māo “kato”

-ao“alta” — la radiko de 高兴 “ĝoja” (alta spirito!); kaj “malnova” 老高 gāo “alta” / 老 lǎo (L10!)

-ao“kuri” kaj “persiko” — la paniko de la hieraŭa dialogo kaj la arbo de la dek-tria跑 pǎo (L15!) / 桃 táo (L14!)

-ao“atingi/alveni” kaj “frua” — el 知道 “scii” (L13) kaj 太早了 “tro frue”到 dào / 早 zǎo (L13!)

-iao — la flugilo i (mallarĝa i → la valo ao; via “jaŭ”)

-iao“ridi” — la radiko de la tuta leciono: la rideto estas la suno de la koro笑 xiào “ridi”

-iao“instrui” kaj “voki” — la gefratoj de la lernejo (教学 instrui-lerni)教 jiāo / 叫 jiào

-iao“ponto” kaj “birdo” — du vortoj kiujn vi ankoraŭ renkontos trans la rivero桥 qiáo “ponto” / 鸟 niǎo “birdo”

-iaokaj la kameleono de la naŭa leciono revenas: 少 “malmulte” aŭ “juna”, laŭ la tono — shǎo/shào少 shǎo/shào (L10!)

MINIMUMA PARO — la tono decidas inter la kato kaj la plumo (🔊), poste per 🐢:

猫 māo “kato” — ebena 1a ↔ 毛 máo “plumo” — leviĝanta 2a
高 gāo “alta” ↔ 告 gào “anonci” (el 告诉 gàosu “diri al iu”)

La truko: en 千里送鹅毛 la plumo kaj la kato renkontiĝas kun la tuta familio -ao — qiān lǐ sòng é máo — kaj en 笑一笑 “ridetu iomete!” (la kuracilo de la venonta leciono) la flugilo -iao aperas dufoje ĉirkaŭ la tonŝanĝanta 一: xiào yí xiào. Kaj por la okuloj: la plej bela ĝemelaro de la hodiaŭa leciono estas tute alia — la kvin qing-oj: 青 qīng “verdeta” (la salikoj de la poemo!), 轻 qīng “malpeza” (la donaco de la unua proverbo), 晴 qíng “serena” (la vetero de L15), 请 qǐng “bonvolu” (L2) kaj 情 qíng “sentumo” (la stelo de hodiaŭ) — unu buŝo, kvin mondoj, disigitaj nur per tonoj kaj signoj.

La tonoj (rememoro el Leciono 1): 1 ā 2 á 3 ǎ 4 à ◦ neŭtrala

LA KORO KIEL ORGANO DE LA VIVO — 心, LA MEZO DE ĈIO: por la okcidenta penso la koro sentas kaj la kapo pensas; por la ĉina tradicio 心 xīn faras ambaŭ — ĝi estas la sidejo de la penso, de la volo, de la moralo kaj de la sento. Tial “lerni la kore” estas 用心 yòngxīn “uzi la koron”, la scio estas 心得 xīndé “koro-akiro”, la atento estas 小心 xiǎoxīn “eta koro”, la scivolo estas 好奇心 hàoqíxīn “koro de scivolemo”, kaj la koro-kuraĝo de hodiaŭaj proverboj: 有心人 yǒuxīnrén “homo kun koro”. Kiam la ĉina volas diri “mi vin amas”, ĝi povas diri 我心里有你 wǒ xīnlǐ yǒu nǐ “en mia koro vi estas” — la tuta psikologio de mil jaroj en unu radiko. La signo mem montras la koron: en la antikva skribo ĝi estis desegno de la kora muskolo — kaj ĝi kuŝas kaŝita sub multaj aliaj signoj kiel la “kora” parto de 想 xiǎng “pensi sopire” (L14!) kaj 念 niàn “legi laŭte; sopiri”.

📚 Kvar proverboj pri la koro

Kiel en ĉiuj kulturaj lecionoj, vi trovos la signojn, la pinjinon laŭtonigitan, laŭvortan kaj liberan tradukon, la vortodisigon kaj elparolan fokuson — kaj la butonojn 🔊 Parolu / 🐢 Lante. La butono 🎵 Kanto ludos la veran kanton (filmeton faritan per IA).

🎵 La kvin kantoj de tiu ĉi leciono venos baldaŭ: kiam la filmetoj estos aldonitaj en /audio/kantoj/ (nomoj: l15-1-qianli · l15-2-erxing · l15-3-renxin · l15-4-tianxia · l15-poemo-zhuzhici, ĉiuj .mp4), la butonoj aktiviĝos mem — ĝis tiam ili afiŝas “baldaŭ…”.

Proverbo 1 el 4 · la donaco

千里送鹅毛，礼轻情意重

qiān lǐ sòng é máo, lǐ qīng qíng yì zhòng

LaŭvorteMil lǐ for, oni sendas anseran plumon — la donaco estas malpeza, la sento estas peza.

SencoLa proverbo de la donacoj: la valoro ne peziĝas en gramoj. Ĝi naskiĝis el rakonto de la Tang-epoko: la kuriero Miǎn Bógāo vojaĝis mil lǐ por porti blankan anseron al la imperiestro — sed la ansero flugis, kaj restis nur unu plumo en lia mano. Li transdonis ĝin kun poemo, kaj la imperiestro ĝuis la plumon pli ol la anseron. Oni diras ĝin ĉiam kiam iu alportas modestan donacon de malproksime: la distanco mem estas parto de la donaco.

Vortoj unuope 千 qiān — mil (一诺千金, L1!) 里 lǐ — lǐ, la mezurilo de vojoj (≈ duonkilometro; la 里 de 赠汪伦, L8!) 送 sòng — sendi, akompani donacon 鹅 é — ansero 毛 máo — plumo, hararo (-ao, la sonponto!) 礼 lǐ — donaco; rito, ĝentileco 轻 qīng — malpeza (la ĝemelo qīng de la sonponto!) 情意 qíngyì — sento, amikeca amo (la stelo de la leciono!) 重 zhòng — peza (la kameleono: 重 zhòng “peza” / chóng “denove”!)

🗣️ La geografio de la pezo: la frazo estas tute pesilo — 轻 “malpeza” kontraŭ 重 “peza”, kun la tuta saĝo en la kruciĝo: la donaco malpezas, la sento pezas. Kaj ĝuu la triopon da homofonoj lǐ: 里 “lǐ-mezuro”, 礼 “donaco” kaj 李 “pruno” (la 桃李 de L14!) — unu sono, tri mondoj. Nenia tonŝanĝo en la tuta proverbo: la vojaĝo estas longa sed la buŝo ripozas.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 2 el 4 · la patrino

儿行千里母担忧

ér xíng qiān lǐ mǔ dān yōu

LaŭvorteKiam la filo vojaĝas mil lǐ, la patrino portas la zorgon.

SencoLa reverso de 游子吟 (L3): tie la foririnta filo pensas la patrinon kiu kudras lian jakon; ĉi tie la patrino hejme portas la zorgon kiun la filo portas nenie. Ĝi estas la plej dirata frazo de ĉia ĉina familio kiam iu forvojaĝas — ĉar en la kultura geometrio la mil lǐ da distanco ne malpligrandigas la koron: ĝi ĝin etendas. Oni daŭrigas ĝin per la konsolo: 母担忧 — do telefonu hejmen.

Vortoj unuope 儿 ér — filo (儿女/儿子, L3!) 行 xíng — iri, veturi (la kameleono 行 xíng/háng de L10/L11!) 千 qiān — mil 里 lǐ — lǐ (voj-mezuro) 母 mǔ — patrino (L3!) 担 dān — porti sur la ŝultroj; prizorgi 忧 yōu — zorgo, maltrankvilo

🗣️ La kameleono revenas dufoje: 行 legiĝas xíng “iri” (ne háng “vico/isto”, kiel en 银行 banko, L11) — ĉar la filo iras, ne vicigas. Kaj la bildo de la zorgo estas korpa: 担 estas la ŝultro-ŝarĝo — la patrino fakte portas la filon sur la ŝultroj dum li veturas; la ĉina zorgo ne flirtas, ĝi pezas kiel pako. Sep silaboj, nenia tonŝanĝo — kaj la tuta poemo de L3 resumas en unu frazon.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 3 el 4 · la unuiĝo

人心齐，泰山移

rén xīn qí, tài shān yí

LaŭvorteKiam la homaj koroj estas unuigitaj, la Monto Tai translokiĝas.

SencoLa proverbo de la kunlaboro — la ĉina gefrato de “uniĝo faras forton”. La Monto Tai (泰山, en Shandong) estas la sankta monto de la oriento, la plej grava de la kvin sanktaj montoj: dum mil jaroj imperiestroj supreniris ĝin por oferi al la ĉielo. Se tia monto moviĝas kiam la koroj kuniĝas, kion ne faros dek amikoj en la sama ĉambro? Oni diras ĝin al teamoj, familioj kaj novgeedzoj — kaj ĝia ĝemelo estas la averto: unu bastono rompiĝas facile, fasko ne.

Vortoj unuope 人 rén — homo (人无千日好, L8!) 心 xīn — koro (寸草心, L3!) 齐 qí — kune, unuigita, rektigita 泰 tài — granda, trankvila; la nomo de la monto 山 shān — monto (L14! ≈三/伞) 移 yí — movi, translokigi (≈疑 “suspekti” de 静夜思, L14!)

🗣️ Ses silaboj kaj tuta mekaniko: la koroj (subjekto) kuniĝas (kondiĉo) kaj la plej granda monto de la imperio moviĝas (rezulto). Notu ke la movo estas 移 yí — perfekta homofono de 疑 “preskaŭ kredi” en 疑是地上霜 (L14): la luno kiu ŝajnas frosto kaj la monto kiu ŝajnas movebla — ambaŭokaze la okuloj ne kredas kion la koro scias. Kaj por la oreloj: 齐 qí vivas en la samaj sonoron kiel 情 qíng kaj 请 qǐng — sen la naza fino; la koro unuigita kaj la sento ambaŭ komenciĝas per la sama palata eksplodo.

↻ ripetu laŭte 3×

Proverbo 4 el 4 · la volo

天下无难事，只怕有心人

tiān xià wú nán shì, zhǐ pà yǒu xīn rén

LaŭvorteSub la ĉielo ne ekzistas malfacilaj aferoj — ili nur timas la homon kun koro.

SencoLa proverbo de la persisto — gefrato de 只要功夫深，铁杵磨成针 (L18: kun sufiĉa trejnado eĉ fera pigo fariĝas nadlo). Ĉi tie la ŝlosilo ne estas la tempo sed la koro: 有心人 “homo kiu havas koron” — tiu kiu volas per la tuta interno. La ŝajne malfacilaĵoj ne estas muroj, ili estas provoj kiuj demandas “ĉu vi vere volas?”. Oni diras ĝin al lernantoj — ekzakte al vi, kiu venis ĝis la dek-kvina leciono.

Vortoj unuope 天下 tiānxià — “sub la ĉielo” = la tuta mondo (天 L12-13! 下 L13!) 无 wú — ne havi (无米之炊, L5; 花无百日红, L14!) 难 nán — malfacila 事 shì — afero, aĵo farinda 只 zhǐ — nur (只要功夫深, L18!) 怕 pà — timi 有心 yǒu xīn — “havi koron” = voli sincere

🗣️ La logika ŝraŭbo: la unua duono neas la malfacilaĵon (无!), la dua malkaŝas la veran obstaklon — ne la afero malfacilas, sed la koro mankas. Esprimita per la geografio de L11: 天下 “ĉiel-sube” estas la tuta mapo, kaj en la tuta mapo ne troviĝas eĉ unu afero kiu rezistas al la homo-kun-koro. Kaj la plej bela sono: 只怕 zhǐ pà — “nur timas” — la timo ĉi tie estas de la afero, ne de la homo: la muro timas la montogrimpanton. Inversigita mondo, ĝusta mondo.

↻ ripetu laŭte 3×

📜 La poemo — 竹枝词: suno kaj pluvo en la sama ĉielo

Liu Yuxi (刘禹锡, 772–842), poeto de la Tang-dinastio, kolektis popolkantojn de la sudo kaj verkis ilin reen en la altan poezion. La 竹枝词 (“kantoj de bambuaj branĉoj”) estas amo-kanto knabina: ŝi promenas ĉe la rivero inter verdaj salikoj, aŭdas la koranon de la amata knabo sur la akvo — kaj la ĉielo mem konsiliĝas kun ŝia koro: suno ĉi-flanke, pluvo aliflanke. La lasta verso ludas la plej faman duoblan sencon de la tuta lingvo, kaj vi jam tenas la ŝlosilon de la dek-kvara leciono.

竹枝词 zhú zhī cí — “Kanto de la bambuaj branĉoj”

Liu Yuxi (刘禹锡 Liú Yǔxī), Tang-dinastio, 9-a jarcento — la tuta poemo

杨柳青青江水平， yáng liǔ qīng qīng jiāng shuǐ píng, poploj kaj salikoj verdegis, la rivero kvietas ebena,

闻郎江上踏歌声。 wén láng jiāng shàng tà gē shēng. mi aŭdas la knabon — kanton paŝan sur la akvo.

东边日出西边雨， dōng biān rì chū xī biān yǔ, oriente la suno eliras, okcidente pluvas,

道是无晴却有晴。 dào shì wú qíng què yǒu qíng. oni diras: ne estas sereno — sed estas… sereno.

Vortoj de la poemo 竹 zhú — bambuo 枝 zhī — branĉo 词 cí — vorto, kanto-teksto 杨柳 yáng liǔ — poploj kaj salikoj (la arboj de printempo) 青 qīng — verda, verdeta (la ĝemelo qīng de 轻!) 江 jiāng — granda rivero (la Rivero Longa estas 江!) 水平 shuǐ píng — la akvo ebena (水 L14! 平 -ing, L15!) 闻 wén — aŭdi (la gefrato 闻/吻/问 de L12!) 郎 láng — la amata knabo 踏歌 tà gē — kant-danco paŝa (歌 el 长歌行, L10!) 声 shēng — sono, voĉo 东边 dōng biān — oriente-flanke (la kompaso de L11 + 边 L6!) 日出 rì chū — sunleviĝo (la spegulo de 出太阳了, L15!) 西边 xī biān — okcidente-flanke 道 dào — diri; vojo (≈到 de 知道, L13!) 却 què — sed, tamen (-üe! la gusto de L17…)

💛 La ludo de la poemo — 晴 kaj 情, unu sono, du mondoj: la lasta verso legatas dào shì wú qíng què yǒu qíng — “oni diras: ne estas 晴 qíng (sereno), sed ja estas 晴 qíng (sereno)”. Do la knabino parolas pri la vetero… escepte ke ĉiu aŭskultanto en la tuta Ĉinio aŭdas ankaŭ la duan legadon: “ne estas 情 qíng (amo), sed ja estas 情 qíng (amo)”. La vetero-vorto kaj la koro-vorto estas perfektaj homofonoj — la ŝlosilo kiun la dek-kvara leciono metis en vian poŝon. Tia ludo nomiĝas 双关 shuāngguān “duobla ŝlosilo”, kaj tiu ĉi verso estas ĝia plej fama ekzemplo en mil jaroj da poezio. Kaj la bildo mem rakontas la amon: suno kaj pluvo samtage — ĝuste la dialogo de L15! — estas la ĉina bildo de la koro nov-amanta: varmega ĉi-flanke, plua aliflanke, kaj neniu scias ĉu porti la ombrelon aŭ la sunĉapelon.

🌿 Kvarope da ligoj por via plezuro: (1) La saliko de la adiaŭo: en la ĉina poezio 柳 liǔ “saliko” sonas kiel 留 liú “resti!” — tial oni rompis salikan branĉeton por donaci al la foriranta amiko: la arbo mem diris “restu”. (2) La rivero kaj la maro: 江 jiāng estas la granda rivero (la Rivero Longa); 河 hé la flava (Huang He) — du signoj, du riveroj, tuta geografio. (3) Ripozo de tonŝanĝo: kiel en 静夜思 (L14), neniuj ŝanĝiĝoj — la poemo glitas trankvile kiel la akvo ebena. (4) Kaj la koloro: 青青 qīngqīng — la duobligo estas la maniero de la poezio diri “tute verda, tiom verda ke la okulo dronas” (la sama 青 de la verdeta teo kaj de la ĝemelo 轻 “malpeza” — hodiaŭ vi kolektis la tutan familion).

💜 Bonuso — 相思: la ruĝaj faboj de la sopiro

Wang Wei (王维, 701–761) — la plej kvieta el la Tang-poetoj — verkis la kvar versojn kiujn ĉiu ĉinparolanto scias pri la sopiro. La 红豆 “ruĝaj faboj” kreskas en la sudo; kiam ili maturiĝas, ili estas brile ruĝaj kaj malmolaj — kaj oni portas ilin kiel amuletojn de la memoro. La poemo estas la donaco de la unua proverbo en miniaturo: io malpeza kiu portas pezan senton.

相思 xiāng sī — “La reciproka sopiro”

Wang Wei (王维 Wáng Wéi), Tang-dinastio, 8-a jarcento

红豆生南国， hóng dòu shēng nán guó, la ruĝaj faboj naskiĝas en la suda lando,

春来发几枝。 chūn lái fā jǐ zhī. kiam la printempo venas, kiom da branĉoj elŝprucas?

愿君多采撷， yuàn jūn duō cǎi xié, mi deziras ke vi multajn kolektu,

此物最相思。 cǐ wù zuì xiāng sī. ĉar tiu aĵo plej sopirigas.

Vortoj de la bonuso 红 hóng — ruĝa (花无百日红, L14!) 豆 dòu — fabo (豆腐, L5!) 南国 nán guó — la suda lando (南 la kompaso de L11!) 春 chūn — printempo (L12!) 来 lái — veni (来去, L11!) 发 fā — elŝpruci, ĝermi 几 jǐ — kiom? (la demandonombro de L6/L7/L13/L15!) 愿 yuàn — deziri, voli 君 jūn — vi (ĝentile; la 君子 de L8!) 采撷 cǎi xié — kolekti, pluki 此物 cǐ wù — tiu ĉi aĵo 最 zuì — plej 相思 xiāng sī — reciproka sopiro; ami de malproksime

💜 La tri sopiroj de la kurso: 思乡 sīxiāng “sopiri la hejmvilaĝon” (静夜思, L14 — la lito, la frosto, la luno), 寸草心 cùn cǎo xīn “la koro de la herbo” (游子吟, L3 — la patrino kiu kudras), kaj nun 相思 xiāngsī “la reciproka sopiro” — la amata kiu estas fore. Tri poemoj, tri direktoj de la sama rigardo: hejmen, patrinen, amaten. Kaj la sono ligas ilin: 思 sī vivas en ĉiuj tri; 乡 xiāng “hejmvilaĝo” kaj 相 xiāng “reciproka” estas homofonoj (kun la 香 “bonodora” de L14 — la plena trio!): en la ĉina orelo sopiri la hejmon kaj sopiri la amaton sonas preskaŭ sama — la koro havas nur unu silabon por ĉiu malproksimeco.

🌱 La dek radikoj de la koro

Dek radikoj de la interna mondo — la koron mem, la senton, la amon, la ĝojon kaj la doloron, la ridon kaj la ploron, la timon kaj la verecon. Naŭ el ili estas novaj; la deka, 真 “vera”, vi jam renkontis en la hieraŭa pluvo (雨真大！ “kiele forte pluvas!”) — hodiaŭ ĝi translokiĝas de la vetero al la koro: 真心 zhēnxīn “koro sincera”.

心

xīn

koro (寸草心, L3!)

情

qíng

sento, amo (≈晴!)

爱

ài

ami, amo

喜

xǐ

ĝojo, ĝui (喜欢!)

笑

xiào

ridi (-iao, la sonponto!)

哭

kū

plori (≈苦 “amara”!)

怕

pà

timi (只怕有心人!)

高

gāo

alta (→ 高兴 ĝoja!)

乐

lè

ĝojo (kameleono lè/yuè, L10!)

真

zhēn

vera (雨真大, L15!)

🌱 Kial ĝuste tiuj dek? Ĉar ili malfermos la pordon de la dek-sesa leciono (praktika): la sentimentoj en ĉiutaga parolo — kaj la malkovro jam atendas: la ĉinaj emocioj parolas per la vetero kaj la spaco de viaj pasintaj lecionoj! 开心 kāixīn “ĝoja” laŭvorte estas “malfermi la koron” (la ŝlosilo 开 de 开门!); 高兴 gāoxìng “ĝoja” estas “alta spirito”; 生气 shēngqì “kolera” estas “naski spiron” (la spiro 气 de la vetero!); 难过 nánguò “malĝoja” estas “malfacile pasi”. Kaj la korpo sentas kun la sama honesteco: 饿 malsata, 渴 soifa, 困 dormema — ĉiuj per 了: 我饿了！ “mi ekmalsatis!”. La venonta leciono estos tuta veterprognozo — de la animo.

🎤 Parol-ekzerco — silabo post silabo

Du niveloj: unu silabo — la dek radikoj de la koro, kun speciala atento al la nova valo -ao (笑/高!) kaj al la paro 哭/苦 — aŭ paro da silaboj el la proverboj kaj la poemoj, taksataj same silabo post silabo. Aŭskultu la modelon (🔊 aŭ 🐢), premu 🎤 Aŭskultu min kaj imitu la sonon — verda = ĝusta silabo, ruĝa = reprovu. Honesta rimarko: la tonoj kaj la larĝo de la valo -ao ne estas aŭtomate takseblaj — komparu ilin orele per 🐢.

1 · Silaboj — la radikoj de la koro

2 · Paroj — la vortoj de la sento

🧩 Memkontrolo — unue la oreloj, poste la memoro

Du malgrandaj kvizoj por fiksi la lecionon. Unue la oreloj: aŭskultu la vorton kaj elektu kiu el la du ĝi estas — la paroj testas la tonon en la valo -ao (kato kontraŭ plumo, bona kontraŭ numero), kaj la paron 哭/苦 plori-kontraŭ-amara. Poste la memoro: kiu signo kompletigas ĉiun proverbon — kaj la poemon de la duobla ŝlosilo? Erari estas permesate — ankaŭ la eraroj ion instruas. Post ĝusta respondo, prenu vian tempon: la vortoj restas ĝis vi premos “Sekva”.

1 · 🎧 Aŭskultu kaj elektu la ĝustan vorton

2 · 📜 Kompletigu la proverbon — kaj la poemon

🧭 La lernovojo — kulturo ↔ praktiko

Unu leciono kultura, unu praktika, alterne. La koro ricevis siajn proverbojn, sian poetinon ĉe la rivero kaj siajn ruĝajn fabojn; nun la sentoj eliras el la brusto kaj fariĝas ĉiutaga parolo — la radikoj 心情爱喜怒哭怕 jam atendas la dek-sesan lecionon pri la sentimentoj.

✅Leciono 1 · Kulturo — “Vortoj kiuj Portas Forton”. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 2 · Praktiko — salutoj kaj ĝentilaj vortoj. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 3 · Kulturo — “Vortoj kiuj Ligas la Familion” kaj 游子吟. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 6 · Praktiko — la dek du parencovortoj kaj la vokalo ü. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 5 · Kulturo — “Vortoj kiuj Nutras la Vivon” kaj 悯农. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 7 · Praktiko — nombroj kaj klasifikiloj ĉe la restoracio. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 8 · Kulturo — “Vortoj kiuj Kunigas la Amikojn” kaj 赠汪伦. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 9 · Praktiko — la pronomoj, la pluralo 们 kaj la posedo 的. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 10 · Kulturo — “Vortoj kiuj Malfermas la Vojon” kaj 长歌行. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 11 · Praktiko — “Kie? Kien?”: 来去, 在哪儿？ kaj la kompaso. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 12 · Kulturo — “Vortoj kiuj Mezuras la Jaron”: 春夏秋冬 kaj 春晓. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 13 · Praktiko — “Kioma Horo?”: 星期, 点分半刻 kaj 不见不散！ ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 14 · Kulturo — “Vortoj kiuj Rigardas la Lunon” kaj 静夜思. ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 15 · Praktiko — “Kia Vetero Hodiaŭ?”: 天气, 晴阴多云, 下雨了！ kaj 带伞！ ↤ revenu al ĝi

✅Leciono 16 · Kulturo — “Vortoj kiuj Loĝas en la Koro” (tiu ĉi paĝo): 千里送鹅毛, 竹枝词 kaj la ruĝaj faboj de 相思.

⏳Leciono 17 · Praktiko (la venonta!) — la sentimentoj: “Kiel vi sentiĝas?” — 我很开心！ “mi ĝojas!”, 别难过 “ne malĝoju”, 别生气！ “ne koleregu!”, 我饿了 / 我渴了 / 我困了 “mi ekmalsatis / eksoifis / ekdormemis” — la tuta veterprognozo de la animo, per la radikoj de hodiaŭ (开心 “malfermi la koron”!, 生气 “naski spiron”!) kaj la了-novaĵo de L15 aplikata al la korpo.

🌏Kruc-ligo al Esperanto: la koro ankaŭ parolas en la Proverbara Kolekto — serĉu “koro”, “amo” kaj “amiko”: koro pura estas pli ol oro; amo ne estas aĉetebla; la amiko estas la dua mi… Zamenhof kolektis la koron de la tuta homaro.

🧩 Radika parenco: la tuta koro-familio kunvenas ĉi tie

Ĉi tiu leciono mem portas la nomon de 心 (koro) — kaj ne hazarde, ĝi kolektas ses vortojn kun tiu radikalo: 心 mem, 情 (qíng, “sento”), 想 (xiǎng, “pensi, deziri”), 思 (sī, “pensi, sopiri”), 忧 (yōu, “maltrankvili”) kaj 念 (niàn, “sopiri, memori”). Rimarku, kiel ĝi ŝanĝas formon laŭ pozicio: plene skribita sube (想, 思, 念) aŭ mallongigita flanke al 忄. Se vorto portas ĉi tiun signon ie ajn, ĝi preskaŭ certe temas pri sento aŭ pensado.

🖌️ Skribu per la fingro

Ne nur legu la signojn — spertu ilin skribante. Premu 👁️ Vidu por vidi la ĝustan sekvon de streketoj, poste ✍️ Provu mem kaj desegnu ĉiun streketon per fingro (aŭ muso) rekte super la kadro. La aplikaĵo kontrolas, ĉu la formo kaj ordo estas ĝustaj.

心 xīn — koro

情 qíng — sento

想 xiǎng — pensi, deziri

忧 yōu — maltrankvili

🔍 手 kaj 毛 — similaj sed fremdaj

毛 (máo, “plumo, felo”, ĉi tie en 千里送鹅毛) aspektas simila al 手 (shǒu, “mano”, kiun vi vidis en Leciono 3). Sed ili ne parencas: 手 bildigas manon kun fingroj, dum 毛 bildigas plumon aŭ haron. Nur simileco de formo, nenio pli — memoru per la rakonto mem: anseroplumo (鹅毛) estas malpeza kiel plumo, ne kiel mano.